Dünyada TMGD

Tehlikeli maddelerin taşınması, dünya genelinde ciddi düzenlemelere tabi olan ve ciddi sorumluluk gerektiren bir faaliyettir. Kazaların önlenmesi ve azaltılması, insan sağlığı ve çevrenin korunması amacıyla birçok ülke firmalara Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) bulundurma zorunluluğu getirmiştir. Peki bu danışmanlık sistemi ülkeden ülkeye nasıl farklılık gösteriyor? Bu yazımızda, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İspanya’daki TMGD uygulamalarını karşılaştırmalı olarak inceleyeceğiz.

İngiltere’de TMGD Uygulaması

İngiltere’de tehlikeli mal taşımacılığı yapan firmalar, 2001 yılından bu yana TMGD hizmeti almak ya da bünyelerinde bir TMGD istihdam etmek zorundadır. İngiltere Ulaştırma Bakanlığı, TMGD sınav süreçlerini yönetme yetkisini Scottish Qualifications Authority (SQA) adlı kuruma devretmiştir. Bu kurum, İngiltere’de TMGD sertifikası vermeye yetkili tek otoritedir.

Dikkat çekici bir farklılık ise, İngiltere’de TMGD olmak isteyen bireyler için zorunlu bir eğitim programı bulunmamasıdır. Yani adaylar, kendi imkanlarıyla hazırlanarak doğrudan sınavlara girebilmektedir. SQA, adaylara dört ayrı sınav sunmaktadır:

1. Core (Genel Bilgi) – Tüm adayların mutlaka geçmesi gereken temel sınavdır.
2. Road (Karayolu Taşımacılığı)
3. Rail (Demiryolu Taşımacılığı)
4. Inland Waters (İç Su Yolları)

TMGD sertifikası alabilmek için, adayların bu dört sınavdan en az üçünü 12 ay içinde başarıyla geçmesi yeterlidir. İngiltere’de TMGD’lerin sektörde etkin şekilde yer bulmasını sağlamak amacıyla kurulan British Association of Dangerous Goods Professionals (BADGP) adlı kuruluş da danışmanlarla firmalar arasında bir köprü görevi görmektedir. Türkiye’deki TMGDK benzeri bir yapı olmamakla birlikte, BADGP firmalara uygun danışmanları yönlendirme hizmeti sunmaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde TMGD

ABD’de tehlikeli madde taşımacılığı, 49 CFR (Code of Federal Regulations) kodlu düzenlemelere dayanır. Bu düzenlemeler, ADR ile birlikte uyumlu bir şekilde çalışır. Sistemin ana sorumluluğu, PHMSA (Pipeline and Hazardous Materials Safety Administration) adlı kuruma aittir. 2004 yılından beri faaliyet gösteren bu kuruluş, taşımacılığın tüm aşamalarında güvenliği sağlamaya yönelik çalışmalar yürütmektedir. ABD’de dikkat çeken en önemli uygulama, tehlikeli madde taşımacılığıyla ilgilenen tüm çalışanların eğitim almasının zorunlu olmasıdır. Yani yalnızca TMGD düzeyinde değil, sahada görev alan tüm personel güvenlik eğitimi sürecine dahil edilmektedir.

PHMSA bünyesinde faaliyet gösteren Hazardous Materials Safety Assistance Team (HMSAT), bu alanda danışmanlık ve eğitim hizmeti sunan özel bir ekiptir. HMSAT üyeleri;

1. İşletmeleri ziyaret ederek yüz yüze destek verir,
2. Mevzuat hakkında bilgilendirme yapar,
3. Teknik yardım ve uygulamalı eğitim sağlar,
4. Yerel ve eyalet düzeyindeki kamu yöneticilerine danışmanlık yapar.

Bu yapı sayesinde ABD, sadece belge ve yönetmeliklerle değil doğrudan sahaya inerek, aktif danışmanlık ve rehberlik hizmetiyle taşıma güvenliğini artırmaktadır.

İspanya’da TMGD Zorunluluğu

İspanya, TMGD konusunda yasal düzenlemelerini 1566/1999 tarihli Kraliyet Kararnamesi ile hayata geçirmiştir. Bu kararnameye göre; karayoluyla tehlikeli madde taşıyan, paketleyen, yükleyen, dolduran ya da boşaltan her ticari firma, mutlaka bir veya birden fazla güvenlik danışmanı görevlendirmek zorundadır.

Bu danışmanlar, firmanın kendi bünyesinden olabileceği gibi, dışarıdan sözleşmeli olarak da çalışabilir. Ancak her iki durumda da danışmanlık görevini üstlenecek kişinin, ilgili sınavları başarıyla geçmesi gerekmektedir. İspanya’da kamu kurumları, firmalar tarafından görevlendirilen danışmanların ilgili düzenlemelere uygunluğunu aktif olarak denetlemektedir. Ayrıca TMGD’lerin görev değişiklikleri veya bilgilerindeki değişiklikler resmi makamlara bildirilmelidir.

Tıpkı Türkiye’de olduğu gibi, İspanyol danışmanlar da beş yılda bir sertifikalarını yenilemekle yükümlüdürler. Bu durum, danışmanların sürekli güncel bilgiye sahip olmalarını teşvik ederken, sistemin kalitesini de korumaktadır.

TMGD Uygulamalarının Ülkelere Göre Karşılaştırması

Görüldüğü üzere, her ülke kendi ihtiyaçlarına, yasal sistemine ve sektörel yapısına göre farklı bir TMGD modeli geliştirmiştir. İngiltere esnek sınav sistemiyle öne çıkarken, ABD sahadaki aktif danışmanlık yaklaşımıyla farklılaşıyor. İspanya ise daha çok kamu kontrolü ve sürekli denetim odaklı bir sistem benimsemiş durumda.

Uzman Ekibimizle Tehlikeli Madde Danışmanlığında Yanınızdayız

Tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde mevzuatlara uyum, yalnızca yasal bir yükümlülük değil, aynı zamanda ciddi bir sorumluluktur. Uzman TMGD ekibimizle, hem Türkiye’deki hem de uluslararası uygulamalara hâkim danışmanlık hizmetleri sunuyoruz. Eğitim, belge kontrolü, risk analizi ve taşımacılık süreçlerinizde her zaman yanınızdayız.